นโยบายการจัดการความรู้ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ 1.ให้ใช้เครื่องมือการจัดการความรู้ผลักดัน คุณภาพคน และกระบวนทำงาน 2.ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนประสบการณ์การทำงาน จากหน้างาน 3.ส่งเสริมให้มีเวทีเรียนรู้ร่วมกัน

Kon1Kon
Ico64
เสาวลักษณ์ รุ่งตะวันเรืองศรี
อาจารย์ระดับ 7
มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
ความเคลื่อนไหวล่าสุด
  • ไม่มี
เครือข่าย
สมาชิก · ติดตาม: 0 · ผู้ติดตาม: 2

อ่าน: 3650
ความเห็น: 19

พี่สอนน้อง-- KM สไตล์บ้าน บ้าน [C]

กระบวนการพี่สอนน้องแบบบ้านๆ บนรอยยิ้ม เสียงหัวเราะ ความภาคภูมิใจลึกๆ เป็นภารกิจที่เริ่มต้นไว้จากจุดเล็กๆ ซึ่งก็ยังหวังว่าคงจะได้รับการสานต่อและส่งประกายไฟให้กับคนรุ่นต่อไปได้สักวัน....

วันนี้ได้มีโอกาสมีส่วนร่วมในการเริ่มต้นกระบวนการพี่สอนน้อง – การเคี่ยวกรำแกนนำรุ่นใหม่ของชุมชนบ้านคู ในสไตล์บ้านๆ มาค่ะ (ถ้าอยากทราบที่มาที่ไปของกระบวนการในวันนี้ กรุณาอ่านที่บันทึกนี้ค่ะ)

                        จากคำถามที่เกิดขึ้นจากการที่เรานั่งคุยร่วมกันตั้งแต่ประมาณปี 48 แล้ว  ว่า เอ ถ้าต่อไปคนรุ่นหมอหวานและหมอพื้นบ้านทั้งหลายของกงหราตายไป  แล้วจะมีใครมาช่วยกันดูแลชุมชนให้เข้มแข็งต่อไปล่ะ  ซึ่งเราก็มาคิดกันว่าต้องพยายามสร้างคนรุ่นใหม่ขึ้นมาสอดรับ มาเรียนรู้จากคนรุ่นเก่าซะตั้งแต่วันนี้  ทางชุมชนเองก็ได้เห็นถึงเรื่องนี้ ก็พยายามส่งเสริมรุ่นน้องๆ ให้เข้ามาประกบในงานต่างๆ อยู่ แต่การดำเนินโครงการตอนนั้น เราเน้นที่การถอดความรู้และประสบการณ์จากตัวหมอพื้นบ้านออกมาก่อน  และคราวนี้ก็ถึงเวลาที่เราจะต้องพัฒนาทักษะเพิ่มเติมให้แกนนำรุ่นใหม่แล้ว  ก็มาคุยทบทวนกันอีกทีว่า จะฝึกทักษะด้านไหนดี? การเป็นวิทยากรกระบวนการดีมั้ย?  คุยไปคุยมา มาได้ข้อสรุปว่า เรื่องการเป็นวิทยากรกระบวนการนั้น แกนนำรุ่นน้องๆ มีโอกาสฝึกอยู่พอสมควรแล้ว  ทางที่ดีเรามาฝึกให้เค้ารู้จักภูมิปัญญาของบรรพบุรุษของเค้าแบบจริงๆ จังๆ และสามารถถ่ายทอดความรู้เรื่องสมุนไพรให้เป็นกันจริงๆ กันเลยดีกว่า..ว่าแล้วก็เลยตกลงกันตามนั้น แล้วก็นัดกัน จนวันนี้ได้ฤกษ์เริ่มต้นกระบวนการ “เคี่ยวกรำ” รุ่นน้องกันแล้ว

                        ณ ที่ทำการศูนย์ฯ ซึ่งเป็นอาคารไม้หลังเล็กนิดเดียว มุงจาก มองดูเผินๆ แทบจะไม่มีอะไรเลย.. แต่ก็สอดคล้องกับหลักเศรษฐกิจพอเพียงนะ  กระบวนการไม่ได้อยู่ที่ตัวอาคาร แต่อยู่ที่ตัวคนมากกว่า  ที่นี่แหละ เป็นที่ที่กิจกรรมการเคี่ยวกรำจะเกิดขึ้น   โต๊ะและเก้าอี้อย่างง่ายๆ ถูกจัดไว้พร้อม “เพิ่งต่อมันเมื่อวานนี้เอง” หมอหวานบอก  ทุกคนหาที่หาทางที่ตนชอบ แล้วก็จับกลุ่มคุยกันระหว่างรอให้ทุกคนพร้อม  เราได้พูดคุยซักซ้อมกิจกรรมของวันนี้เอาไว้แล้วตั้งแต่เมื่อวันพุธที่ 16 มกรา ว่าจะทำอะไรกันบ้าง เมื่อทุกคนมาพร้อมกันแล้ว (หมอพื้นบ้านรุ่นพี่ 3-4 คน หมอพื้นบ้านรุ่นน้อง 3-4 คน มีทีมเราไปอีก 2 คน) กระบวนการก็เริ่มต้น....

 

                        หมอหวานเริ่มต้นด้วยการเกริ่นว่า เราต้องการจะป้องกันเยาวชนของเราไว้และเราต้องการจะรักษาอาชีพ วิถีและภูมิปัญญาของคนรุ่นพ่อรุ่นแม่ เพราะวิถีสมัยใหม่เรามัวแต่ทำมาหากินจนลืมความสุขของครอบครัวและชุมชน เราขาดจากภูมิปัญญาเดิมๆ ไปรับเอาความรู้ที่คนอื่นหยิบยื่นให้ ทำให้เกิดปัญหามากมาย เช่น การใช้สารเคมี ซึ่งภูมิปัญญาเดิมของเราไม่ใช่ แต่พอมีคนมาหยิบยืนให้เราใช้ วันหนึ่งก็มาบอกว่า ใช้สารเคมีไม่ดีอีกต่อไป และให้เราเลิก แต่เราเลิกไม่ได้ ถ้าไม่อาศัยภูมิปัญญาเดิมในการแก้ปัญหา ดังนั้นเราจำเป็นที่จะต้องให้ลูกหลานของเราได้มาเรียนรู้เรื่องเหล่านี้  โดยการนำหลักสูตรที่เราพัฒนาไว้ มาใช้สอนเด็กๆ เยาวชนในชุมชนซึ่งจะถูกนำมาเรียนที่ศูนย์ฯ ทุกวันเสาร์ให้รู้เรื่องสมุนไพรและใช้สมุนไพรและวิถีชีวิต (ประมาณนี้)

 

 

                        จากนั้นเราก็นำหลักสูตรที่พัฒนาสำเร็จแล้ว มาเปิดดูกันตั้งแต่หน่วยที่ 1 น้าสมบูรณ์ ทิพย์นุ้ย เครือข่ายของศูนย์ฯ จากเขาชัยสน เป็นคนเริ่มต้นก่อน ด้วยการถ่ายทอดวิทยายุทธ์ในหัวข้อความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับสมุนไพร โดยหัวข้อแรกเป็นเรื่องสมุนไพรประจำธาตุ  น้าบูรณ์อธิบายธาตุประจำตัวคนอย่างละเอียด แถมยังอธิบายวิธีการสอน หรือเทคนิคการสอนที่น่าสนใจ ให้กับแกนนำรุ่นใหม่ด้วย โดยมีหมอหวานคอยช่วยเสริม เช่น “ต้องเตรียมสมุนไพรไว้ให้พร้อมก่อน เมื่อถึงเวลาจะได้หยิบให้เด็กดูของจริงได้” “ควรมีวิทยากรกันสองสามคน คนนึงพูด คนนึงหยิบให้ดู” “พยายามถามให้เด็กมีส่วนร่วม” “คำตอบของเด็กๆ เค้าว่ามาอย่างไร เราต้องพยายามว่าให้มันถูกไว้ก่อน อย่าไปสกัดทางเค้า แล้วเราค่อยอธิบายใหม่ให้เค้าเข้าใจ” “รู้จักเรียกร้องความสนใจของเด็กด้วย เช่น จุดเทียนไขขึ้นมา ก่อนจะสอนเรื่องธาตุไฟ”  “จัดเตรียมสื่อการสอนที่เป็นรูปเป็นอะไรให้เด็กเห็นได้ชัดๆ”

 น้าบูรณ์กะสื่อการสอนที่เตรียมเอง

                         ที่จริงวันนี้ Kon1Kon ตั้งใจว่าจะเฝ้าดูกระบวนการเค้าเฉยๆ แต่พอได้ฟังเค้าถ่ายทอดวิทยายุทธ์กัน โอ๊ย อดไม่ได้ มันมีอะไรในตัวของหมอชาวบ้านรุ่นพี่เหล่านี้ที่น่าสนใจเหลือเกิน ส่วนแกนนำรุ่นน้องยังดูเกร็งๆ ไม่ค่อยพูดไม่ค่อยถาม  ในที่สุด เลยต้องกระโดดเข้าร่วมวงขอรับการถ่ายทอดวิทยายุทธ์กะเค้าด้วย

“เอ้า น้องไพศักดิ์ ถ้าตอนไปสอนแล้วเด็กๆ เค้าถามว่า “พี่ๆ อย่างผมเนี่ยธาตุอะไร” ไพศักดิ์จะตอบว่าไง” 

ไพศักดิ์ทำท่าอึกๆ อักๆ

“อ้ะ แสดงว่ายังไม่ชัวร์ใช่มั้ย  งั้นมาลองฝึกกันดูจริงเลยว่าใครน่าจะเป็นธาตุอะไร” 

                        คราวนี้ก็เลยได้โอกาสชี้ไปยังแต่ละคน และระบุกันใหญ่ว่าใครน่าจะธาตุอะไรกันบ้าง  จนกระทั่งแกนนำรุ่นใหม่เริ่มมีความมั่นใจมากขึ้น คราวนี้รุ่นน้องแต่ละคนก็เลยเริ่มซัก เริ่มถาม เริ่มถอดความรู้ จากแกนนำรุ่นพี่กันใหญ่ รุ่นพี่ก็ชักสนุก ที่ได้ตอบ ได้ขุด ได้เล่าประสบการณ์ เผยเคล็ดลับ บอกเทคนิคที่ตัวเองสะสมมาเป็นระยะเวลานานให้กับน้องๆ  กระบวนการดำเนินไปอย่างสนุกสนานซะจนแม้กระทั่งคนขับรถตู้ที่เราเช่าไป ยังอดไม่ไหวต้องมานั่งแจมและซักถามพร้อมกับเรียนรู้ไปด้วยกันกับแกนนำรุ่นใหม่  การพูดคุยเป็นไปด้วยความเป็นกันเอง ไม่รีบร้อน อยากรู้เรื่องไหน ถามซักกันต่อไปได้ ลงลึกได้เท่าที่ใจอยากรู้  ได้ความรู้ใหม่ๆ มากมาย แลกเปลี่ยนกันไปมา Kon1Kon รู้สึกตาโตอยู่ตลอดเวลา (ทั้งๆ ที่เมื่อคืนก่อนนอนตีสองครี่งและตื่นหกโมง)  เพราะได้ความรู้เกี่ยวกับสมุนไพรเบื้องต้นที่ไม่เคยรู้มาเพียบเลย

                        เพราะกระบวนการเคี่ยวกรำต้องใช้เวลา เราจึงไม่รีบร้อน เราจึงค่อยๆ ถ่ายทอด ค่อยๆ เทความรู้กัน.. ด้วยความสนุกสนานกับการถามโน่นถามนี่ เราจึงครอบคลุมเนื้อหากันได้ครบถ้วนแค่ 2-3 หัวข้อเอง  ซึ่งครั้งต่อๆ ไป ชุมชนก็จะเริ่มดำเนินการกันเอง โดยไม่มีเราแล้ว  เพราะแน่นอน วิถีของเค้ายังคงต้องดำเนินต่อไปไม่ว่าจะมีเราหรือไม่..

                         กระบวนการพี่สอนน้องแบบบ้านๆ บนรอยยิ้ม เสียงหัวเราะ ความภาคภูมิใจลึกๆ เป็นภารกิจที่เริ่มต้นไว้จากจุดเล็กๆ ซึ่ง Kon1Kon ก็ยังหวังว่าคงจะได้รับการสานต่อและส่งประกายไฟให้กับคนรุ่นต่อไปได้สักวัน....

บันทึกเมื่อ 20 มกราคม 2551 โพสต์เมื่อ 20 กุมภาพันธ์ 2551

หมวดหมู่บันทึก: วิจัย - วิจัยสถาบัน
สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ Copyright
สร้าง: 20 กุมภาพันธ์ 2551 11:43 แก้ไข: 14 มีนาคม 2551 01:33 [ แจ้งไม่เหมาะสม ]
ดอกไม้
สมาชิกที่ให้กำลังใจ
 
Facebook
Twitter
Google

บันทึกอื่นๆ

ความเห็น

ก่อนอ่านเนื้อทั้งหมดอย่างละเอียด(อ่านบางส่วนแล้ว)  ขอบอกว่ารูปและbackground  สวยมากครับ โดยเฉพาะตรงหัวใจ 5 ดวงครับ แอ๊ะ...มีความหมายหรือเป่ลาครับ

     เข้ามาทิ้งร่องรอยก่อน เดี๋ยวกลับมาอ่านอีกรอบ

     เรื่องหัวใจ 5 ดวง นู๋ตาลขอเป็นส่วนหนึ่งของดวงสีเขียวอ่ะ

     @^_^@  ขอให้โลกสงบสุข

หนูธาตุไม้ค่ะ ติดไฟง่าย ฉะนั้น อย่าทำให้โกรธ ฮึ่มมมมม!!!

เห็นด้วยค่ะ ปราชญ์ในพื้นที่ส่วนใหญ่อายุอานามก็มากโขอยู่ หวั่นวิตกว่าภูมิปัญญาจะหายไปหมด ... การถ่ายทอดให้คนรุ่นหลังก็เจอปัญหา เด็กๆ เยาวชน และกลุ่มคนวัยทำงาน ก็ไม่ค่อยจะอยู่ในพื้นที่... ช่วงภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ ก็มีกลับมาบ้าง แต่ก็มาเป็นแรงงานแฝงซะอีก...เฮ่อ.. (แต่คิดอีกที ถ้าเป็นเรา เราก็ไม่รู้จะทำไงเหมือนกันเนอะ ไม่ได้อยู่ในระบบชีวิตตั้งแต่แรกเริ่ม).. การถ่ายทอดก็ตกๆ หล่นๆ บ้าง ไม่ได้มีการบันทึกไว้...

สงสัยต้องสร้างแรงกดดันค่ะอาจารย์ อาศัยช่วงเศรษฐกิจ การบ้านการเมืองไม่ดีอย่างดี สร้าง dialogue  กดดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลง

Drivers--> Pressure-->..........---->Response

ว่าไปเรื่อย....

Ico48
Kon1Kon (ความเคลื่อนไหวล่าสุด)
20 กุมภาพันธ์ 2551 12:16
#21266

ตอบน้อง มดตะนอยตะแคงตีนเดิน 

  • ขอบคุณที่ชมรูปและแบ็คกราวน์จ้ะ ที่เป็นหัวใจก็พยายามจะให้มันเข้ากับชื่อบล็อกน่ะจ้ะ
  • ขอบคุณที่แวะมาจ้ะ

นู๋ตาล จ๋า

  • เอ ของนู๋ตาลชอบสีเขียวเหรอจ๊ะ
  • ขอบคุณสำหรับร่องรอยเช่นกันจ้า..^_^
Ico48
Kon1Kon (ความเคลื่อนไหวล่าสุด)
20 กุมภาพันธ์ 2551 12:19
#21267

ขอบคุณน้องเล็ก คนชายฝั่ง

  • ไงเราก็คอเดียวกันนะจ๊ะ..อย่างน้องเล็กน่าจะธาตุลมจ้ะ..
  • ใช่เลย..ช่วงนี้เยาวชนในพื้นที่บางคนเริ่มเข้าใจสิ่งที่ปราชญ์รุ่นผู้ใหญ่พยายามเพียรสอน บางคนกลับใจมาอาสาเองที่จะเข้ามาเรียนรู้จ้ะ..
  • ว่ามาเรื่อยๆ นะ ได้ไอเดียดี
  • ^__^ สวัสดีค่ะพี่ปุ๊กกี้ Kon1Kon  background เปี้ยนไป๋ เข้ามาแล้วต๊กกะใจ อิอิ สวยจังค่ะ
  • แวะเข้ามาทิ้งร่องรอยก่อน แล้วเดี๋ยวจะกลับมาอ่านนะคะ (รีบปั่นงานค่ะอิอิ) มันอดไม่ได้ต้องแว้บเข้ามาทุกที ^o^v

อยู่ระหว่างพักรบ พบรัก จากห้องประชุมค่ะ

เลยแวะมาเคาะประตูบ้าน  เดี่ยวมาอ่านอีกทีค่า

สวย ครับ สวย

ได้ฉวยโอกาสบอกอาจารย์จากวิทยาเขตสุราษฎร์ฯ ว่าหากจะทำงานเกี่ยวกับชุมชน ลองคุยกับ อ. Kon1Kon ดูบ้างก็ได้นะ

ขออภัยที่ไม่ได้แจ้งล่วงหน้านะครับ

Ico48
Kon1Kon (ความเคลื่อนไหวล่าสุด)
20 กุมภาพันธ์ 2551 21:01
#21352

น้องลี่ dankejung

  • เพียงแวะเข้ามาชม เราก็แอบนิยมคุณอยู่ในใจ (อิอิ ยืมของดอกหญ้ามาอ่ะ)  แวะมาเพียงเล็กน้อยก็อิ่มใจแว้วจ้ะ...รีบทำงานให้เสร็จนะ เอาใจช่วยด้วยคน..

น้อง ปุกปุย

  • เปิดบ้านรับทั้งใจเลยจ้ะ..ขอบคุณโปสการ์ดเซอร์ไพรส์ น่ารักมากๆ เลยจ้ะ..เดี๋ยวจะติดต่อกลับไปนะจ๊ะ..

อาจารย์ คนธรรมดา

  • รู้สึกเป็นเกียรติค่ะที่อาจารย์นึกถึง..ขอบพระคุณค่ะ..
ตามมาอ่านแล้วจ๊ะ

     กลับมาแล้วคับ....  นอกจากคนขับรถตู้แล้ว ถ้านู๋ตาลอยู่ตรงจุดนั้น ก็คงต้องขอร่วมวงแชร์นี้ด้วยเหมือนกัน

     ประทับใจกับประโยคที่ว่า "จุดเทียนไขขึ้นมา ก่อนจะสอนเรื่องธาตุไฟ" ดีคะ เพราะสำหรับนู๋ตาลการได้เห็นจากตัวอย่าง เป็นการเรียนรู้ที่เข้าใจได้ง่ายแบบเห็นภาพดีคะ

     @^_^@  ขอให้โลกสงบสุข

ชอบสื่อการสอนของน้าบูรณ์ค่ะ

แวะเข้ามาอ่านด้วยความรู้สึกอบอุ่นของคำว่าบ้านๆ ขอบคุณสำหรับเรื่องดี ๆ และภาพสวยๆ

แวะเข้ามาอ่านค่ะ  รู้สึกดีใจที่ภูมิปัญญานี้มีผู้สืบทอดค่ะ

โอ้เย  น้องโพสต์การ์ดเดินทางถึงโดยสวัสดิภาพแล้ว

อ่านแล้วชอบประโยคนี้จังค่ะ

  "เพราะกระบวนการเคี่ยวกรำต้องใช้เวลา"

อยากให้เจ้านายแลเพื่อนพ้องมาได้ยิน  จะได้ไม่ท้อใจกับการต้องรอคอยความสำเร็จที่อยู่ในกระบวนการเคี่ยวกรำตลอดเวลา

Ico48
Kon1Kon (ความเคลื่อนไหวล่าสุด)
23 กุมภาพันธ์ 2551 22:08
#21855
  • คนที่อยากจะไม่มีตัวตน ขอบคุณนะคะ..เป็นกำลังใจที่ดีให้เสมอเลย ^_^
  • นู๋ตาล กลับมาอีกรอบ..ใช่จ้ะ วันนั้นคนขับรถตู้สนุกมากเลย แถมมีอะไรมาแลกเปลี่ยนจากประสบการณ์ของน้องเค้าที่ไปมาเลย์ด้วย สนุกกันใหญ่..
  • ใช่จ้ะน้อง แมงปอ พี่ก็ประทับใจน้าบูรณ์ด้วยที่ช่างคิดทำเอง ทึ่งน่ะค่ะ..
  • ขอบคุณคุณ เพียงผู้หญิงคนหนึ่ง ที่แวะมาอ่านและทิ้งร่องรอยไว้ค่ะ..
  • คุณ มิกกี้ ดีใจที่มีคนช่วยดีใจค่ะ..ขอบคุณนะคะ
  • น้องปุย ปุกปุย โปสการ์ดสุดยอด ได้เดินทางมาถึงแล้วจ้ะ ^_^  นะ..กระบวนการเคี่ยวกรำจะเร่งเวลาก็ไม่ออกมาสุกอร่อยเท่าที่ควรนะ จริงมั้ย?
Ico48
DaDa (ความเคลื่อนไหวล่าสุด)
28 กุมภาพันธ์ 2551 17:28
#22787
บ้านคู ศาลาแม็ง วังปริง เพื่อนบ้านกันทั้งนั้นเลย..อิอิอิ
ขอบคุณ นู๋ DaDa  ตามมาเชียร์คนบ้านเดียวกัน (พี่ๆ น้องๆ ที่บ้านคู) นะจ๊ะ..

ซือแป๋ขา

ได้รับตำราเรียนแล้วค่ะ

ดีใจมากมาย...ฮิ ฮิฮิ

 ช่วงนี้วุ่นวายหลายอย่างค่ะ ทั้งงานราษฎร์ งานหลวง แต่ของขวัญในวันธรรมดาๆ ก็ทำให้สดใสขึ้นเยอะเชียวค่ะ

 

ขอบคุณมากๆค่ะ

ปุกปุย

 

คุณต้องทำการเข้าระบบก่อนแสดงความเห็น