นโยบายการจัดการความรู้ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ 1.ให้ใช้เครื่องมือการจัดการความรู้ผลักดัน คุณภาพคน และกระบวนทำงาน 2.ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนประสบการณ์การทำงาน จากหน้างาน 3.ส่งเสริมให้มีเวทีเรียนรู้ร่วมกัน
Page Visits: 5313
comment: 4

Open Access (OA) คือ อะไร

ลองมาทำความรู้จักกับ Open Access (OA) และทำความเข้าใจว่า มันเกี่ยวกับเราอย่างไร...

ว่ากันว่า วารสารทางวิทยาศาสตร์ (Scientific journals) กำเนิดขึ้นเมื่อ ค.ศ. 1665 นักวิทยาศาสตร์ส่วนใหญ่ที่ตีพิมพ์ผลงานอาจจะได้ประโยชน์ในเชิงค่าตอบแทนบ้างจากการเขียนตำรา แต่มักจะไม่ได้ประโยชน์ในรูปของค่าตอบแทนในการเขียนบทความทางวิชาการที่ตีพิมพ์ในวารสารต่าง ๆ จากสำนักพิมพ์ (ปัจจุบัน อาจจะมีต้นสังกัดของผู้เขียนบทความให้รางวัลในรูปแบบต่างๆ อยู่บ้าง)

สิ่งเหล่านี้ดำรงอยู่มานานกว่า 300 ปี นักวิทยาศาสตร์ รวมทั้งนักวิชาการในสาขาอื่นๆ ที่ตีพิมพ์บทความจากงานวิจัย จากงานค้นคว้าของตนเอง มักจะต้องบริจาคผลงาน(เขียน)ของตนเอง รวมถึงลิขสิทธิ์ในการเผยแพร่ผลงานเหล่านั้นให้กับสำนักพิมพ์ ทั้งที่เป็นองค์การในเชิงพาณิชย์ และองค์กรวิชาชีพที่อ้างว่า ไม่แสวงกำไร

ผลที่เกิดตามมา คือ สำนักพิมพ์เหล่านั้น กลับนำผลงานที่ได้รับบริจาคเหล่านั้นมาให้บริการแก่ผู้ที่ต้องการอ่าน หรือค้นคว้าในราคาที่แพงขึ้นเรื่อยๆ

 อาจจะมีบางท่านเริ่มโต้แย้งว่า สำนักพิมพ์เหล่านั้นต้องเสียค่าใช้จ่ายในการกลั่นกรองงานเขียน แต่ข้อเท็จจริงก็ปรากฎว่า ผู้ที่ช่วยในการอ่านและกลั่นกรองบทความมักจะทำในลักษณะของอาสาสมัครที่แทบจะไม่ได้ค่าตอบแทนเลย (แม้ในระยะหลังมีการจ่ายค่าตอบแทนแล้วบ้างก็ตาม)

ลักษณะเช่นนี้ได้ก่อให้เกิดความไม่พอใจขึ้นในวงการวิชาการ เพราะนักวิชาการต่างก็อยากจะให้งานของตนได้รับการเผยแพร่ มีคนอ่าน และอ้างอิงงานของตน แต่เมื่อตกอยู่ในมือของสำนักพิมพ์ที่ให้บริการโดยคิดค่าใช้จ่าย ทำให้คนจำนวนมากที่ไม่มีกำลังซื้อต้องหมดโอกาสในการอ่านบทความที่ควรได้รับการเผยแพร่เหล่านั้น

และเมื่อระบบอินเตอร์มีความแพร่หลายมากขึ้น ราคาของวารสารก็กลับเพิ่มขึ้นในอัตราที่สูงมาก มีรายงานจากการศึกษาพบว่า ในช่วง 2 ทศวรรษที่ผ่านมา อัตราการเพิ่มขึ้นของราคาวารสารมีค่าสูงกว่า 4 เท่าของอัตราเงินเฟ้อ ทำให้กำลังซื้อของผู้ใช้ซึ่งส่วนใหญ่เป็นห้องสมุดมีไม่เพียงพอ และส่งผลให้เกิดการยกเลิกการบอกรับวารสารต่างๆ ตัวอย่างเช่น

ในที่สุด นักวิชาการกลุ่มหนึ่งก็ได้ผลักดันให้เกิดทางเลือกใหม่ที่เรียกว่า Open Access (OA)  ซึ่งเป็นสิ่งใหม่ในยุคดิจิตอล โดยจัดให้มีสิ่งพิมพ์ในรูปของวารสาร Open Access 

สิ่งพิมพ์ที่เป็น Open Access เป็นสิ่งพิมพ์ในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ หรือดิจิตอล สามารถเผยแพร่ได้อย่างเสรี

หลายคนอาจจะตั้งคำถามว่า สิ่งพิมพ์เหล่านี้จะมีคุณภาพหรือไม่ คำตอบก็คือ สิ่งพิมพ์ที่เผยแพร่ในวารสาร Open Access ก็มีการดำเนินการตรวจสอบความถูกต้องโดยผู้ทรงคุณวุฒิ หรือเรียกกันง่ายๆ ว่า เป็นวารสารที่มี Peer review 

แต่ก็อาจจะมีสิ่งพิมพ์ที่เผยแพร่โดยไม่มี Peer review ก็ได้ ต้องมีการตรวจสอบให้ดีเช่นกัน

คำถามต่อมาก็คือ กรณีที่มี Peer review ผู้ที่ให้บริการวารสาร Open Access จะหารายได้มารองรับค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นได้อย่างไร คำตอบก็คือ กรณีการตีพิมพ์ในวารสาร Open Access เจ้าของบทความต้องเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่าย

 แต่ก็มีวารสารบางฉบับ เช่น วารสารสงขลานครินทร์ที่เจ้าของบทความไม่ต้องจ่ายโดยที่บทความในวารสารก็ได้รับการเผยแพร่อย่างเสรีทางอินเตอร์เน็ตเช่นกัน เรียกว่า เป็นวารสาร Open Access โดยไม่ได้ตั้งใจหรือเปล่าก็ไม่ทราบได้

แล้ว Open Access มีประโยชน์อย่างไร คำตอบก็มีได้หลายลักษณะ และอาจจะไม่ได้เป็นคำตอบที่ถูกต้องเสมอไป เช่น

  • Impact factor ของบทความสูงขึ้น
  • บทความได้รับการอ้างอิงมากขึ้น

เพราะผู้อ่านเข้าถึงบทความได้โดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย... และอ้างอิงจากการศึกษาเรื่อง Do open-access articles have a greater research impact?

หมวดหมู่บันทึก: วิจัย - วิจัยสถาบัน
สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ Copyright
สร้าง: 08 เมษายน 2552 21:56 แก้ไข: 10 เมษายน 2552 10:47 [ แจ้งไม่เหมาะสม ]
Flowers
สมาชิกที่ให้กำลังใจ
 
Facebook
Twitter
Google

บันทึกอื่นๆ

comment

Ico48
Chatklaw Jareanpon [IP: 61.90.77.198]
30 สิงหาคม 2552 13:18
#47791
ขอบพระคุณมากนะคะ เข้าใจเรื่อง Open access ชัดเจนเลยค่ะ
Ico48
ซายส์ [IP: 202.28.248.140]
17 พฤศจิกายน 2552 15:50
#50922
ขอบคุณนะคะ

เมื่อไม่นานมานี้ มีการประกวดการเขียน Haiku (กลอนสไตล์ญี่ปุ่น) เกี่ยวกับ Open Access ที่จัดโดย SHERPA ปรากฎว่า บทที่ชนะการประกวด คือ

Set your research free
As flowers offer nectar
To the passing bee.

ใครสนใจบทกลอนอื่นๆ ลองเข้าไปอ่านได้ที่นี่ครับ

Comment on this Post

Name:
Email:
IP Address: 3.235.45.196
Message:  
Load Editor
   
Cancel or