นโยบายการจัดการความรู้ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ 1.ให้ใช้เครื่องมือการจัดการความรู้ผลักดัน คุณภาพคน และกระบวนทำงาน 2.ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนประสบการณ์การทำงาน จากหน้างาน 3.ส่งเสริมให้มีเวทีเรียนรู้ร่วมกัน
อ่าน: 4302
ความเห็น: 11

zotero: เครื่องมือจัดการบรรณานุกรม ตอนที่ 1 การติดตั้ง

zotero คือ เครื่องมือจัดการบรรณานุกรม หรือ Reference Management Tool ที่ทรงพลัง และใช้ทดแทน EndNote ได้

อาจจะเรียกได้ว่า เราถูกเป่าหูจนนึกว่า EndNote คือ เครื่องมือจัดการบรรณานุกรมเพียงตัวเดียวในโลกนี้ ทั้งๆ ที่ในความเป็นจริงแล้ว มีมากมายเกือบ 30 ตัว ทั้งตัวที่ให้ใช้ฟรีๆ และตัวที่ต้องจ่ายสตางค์เพื่อหาซื้อมาใช้งาน

zotero เป็นเพียงหนึ่งในหลายตัวที่เป็นโปรแกรม opensource และให้ทุกคนใช้ได้ฟรีจริงๆ (แทนที่ EndNote ที่มีราคาประมาณ 4 พันบาทต่อ user)

สำหรับบันทึกนี้ ขอกล่าวถึงวิธีการติดตั้งเพื่อใช้งานครับ แต่ก่อนที่จะติดตั้ง เราควรทำความเข้าใจก่อนว่า การใช้งาน zotero ได้อย่างสมบูรณ์ต้องมีองค์ประกอบอะไรบ้าง

แรกเริ่มเดิมที zotero ได้รับการพัฒนาเป็น extension ตัวหนึ่งใน Firefox จนกระทั่งถึง zotero 3.0 ก็ได้รับการพัฒนาให้รองรับการใช้งานใน Google Chrome และ Safari นอกจากการทำงานเชื่อมโยงกับ Browser แล้ว zotero ยังต้องทำงานเชื่อมโยงกับโปรแกรม Word processors ทั้งหลาย ดังนั้น การที่จะใช้งาน zotero ให้สมบูรณ์ได้ จึงต้องมีเครื่องมือดังต่อไปนี้

  1. Firefox, Google Chrome หรือ Safari ซึ่งเป็นโปรแกรมท่องอินเตอร์เน็ต(browser)ที่ทรงพลัง
  2. zotero extension สำหรับผู้ที่ใช้ Firefox ซึ่งต้องติดตั้งเป็นส่วนเสริมของ Firefox หรือ "zotero standalone และ zotero connector" สำหรับผู้ที่ต้องการใช้ Google Chrome หรือ Safari 
  3. zotero word processor plugins เป็นโปรแกรมเสริมสำหรับ word processor ปัจจุบัน zotero รองรับ word processor หลายตัว เช่น OpenOffice, LibreOffice, NeoOffice, และ MS Office ครับ

ต่อไปนี้ คือ ขั้นตอนการติดตั้งอย่างง่ายครับ

  1. หากคอมพิวเตอร์ที่คุณใช้งานยังไม่มี Firefox ก็ให้ติดตั้ง Firefox เพิ่ม ด้วยการ download โปรแกรมได้จาก ftp.psu.ac.th หรือจาก Firefox เมื่อ download มาเรียบร้อยแล้ว ก็ run โปรแกรมดังกล่าว เพื่อติดตั้งในคอมพิวเตอร์ของท่าน วิธีการติดตั้งค่อนข้างตรงไปตรงมาครับ สำหรับท่านที่ใช้ XP อาจจะต้องติดตั้ง .net framework เพิ่มเติม
  2. เรียกโปรแกรม Firefox (เลิกใช้ IE เลยก็ดี หรืออาจจะเก็บไว้ใช้ยามจำเป็นก็ได้ครับ) และเข้าสู่ website ของ zotero คลิกที่ download Now ด้านขวาบนของหน้า web ดังกล่าว ระบบจะ redirect ไปยังหน้าแรกของ Zotero 3.0 (หากมีเวลาให้อ่านทำความเข้าใจด้วยว่า มีอะไรใหม่ใน Zotero 3.0 บ้างก็จะดีครับ) เมื่อเลื่อนลงไปเรื่อยๆ จะพบหัวข้อ Zotero for Firefox และมี link ของ extension ที่ชื่อ Zotero 3.0.7 for Firefox ให้คลิกที่ link ดังกล่าว จะปรากฎ pop-up window เตือนว่า Firefox ได้ป้องกันการติดตั้งโปรแกรมจาก website www.zotero.org และถามว่า เราจะอนุญาตให้ติดตั้งหรือไม่ ให้เลือกอนุญาตโดยคลิกที่ Allow หลังจากนั้น Firefox จะ download โปรแกรมมา และถามเราอีกครั้งว่า จะติดตั้งหรือยกเลิก ให้คลิกที่ Install Now (หรือ ติดตั้งเดี๋ยวนี้) หลังจากติดตั้งแล้ว ระบบจะบอกให้ Restart Firefox (หรือใช้ข้อความภาษาไทยที่มีความหมายเดียวกัน) ให้คลิกที่คำว่า Restart Now
  3. หลังจาก Restart Firefox แล้ว Firefox ควรจะนำเรากลับไปที่หน้าแรกของ zotero ตามเดิม หากไม่ปรากฎหน้าดังกล่าว ให้เข้าสู่หน้าดังกล่าวด้วยการป้อน www.zotero.org/support/3.0/ เข้าไป เพื่อเข้าสู่หน้าดังกล่าว  จากนั้น คลิกที่ข้อความ Zotero 2.1/3.0 word processor plugins เพื่อเข้าสู่หน้าเว็บของ Word processor pulgins และเลือก Word for Windows Plugin 3.1.7 (Firefox extension) เพื่อติดตั้ง plugin ที่ใช้งานร่วมกับ MS Office หากท่านใช้ OpenOffice,  LibreOffice หรือ NeoOffice ก็เลือก LibreOffice Plugin 3.5.2 (Firefox extension)

หากการติดตั้งทั้งหมดดังกล่าว ไม่ปรากฎ error ก็แสดงว่า ติดตั้งสมบูรณ์ โดยใน Firefox จะปรากฎคำว่า zotero ที่มุมล่างขวาของหน้าต่าง และใน MS Word หรือ LibreOffice Writer จะปรากฎ zotero toolbar ให้ใช้งาน

เมื่อสักประมาณเดือน มิ.ย. 2554 ได้พบความจริงว่า สำหรับคอมพิวเตอร์ที่มีการติดตั้งเครื่องมือประเภท Recovery Genius หรือ Deepfreeze และใช้ User Profile สำหรับ User แต่ละคนอิสระจากกัน จะพบปัญหาว่า ติดตั้ง Word processor plugin สำเร็จบ้าง ไม่สำเร็จบ้าง สาเหตุเกิดจากการไม่เคยเรียกใช้ MS Word มาก่อน(เพราะทุกครั้งที่ปิด และเปิดเครื่องใหม่ ระบบจะถอยกลับไปสู่สภาพเดิม) จึงไม่มีตำแหน่งสำหรับการติดตั้ง zotero template (zotero.dot) และทำให้ไม่ปรากฎ zotero toolbar ครับ วิธีการแก้ไขเบื้องต้น คือ ก่อนจะติดตั้ง MS Word processor plugin  ให้เรียกโปรแกรม MS Word และออกจาก MS Word ก่อน 1 ครั้ง ส่วนวิธีการแก้ไขที่ถาวร คือ ให้ผู้ดูแลระบบมาติดตั้ง zotero และ plugins (ด้วย Administrator)ก่อน แล้ว copy ส่วนที่เกี่ยวข้องนี้ไว้ และกำหนดให้ copy ข้อมูลดังกล่าวไปไว้ใน profile ของทุก user ที่ login เข้าระบบ (หากไม่เข้าใจ โปรดปรึกษาคุณเอกภพ ถาวรจิตร akapop.t@psu.ac.th หรือคุณสมพงศ์ sompong.h@psu.ac.th)

สำหรับการปรับแต่ง และการใช้งาน เชิญอ่านต่อได้ที่ zotero: เครื่องมือจัดการบรรณานุกรม ตอนที่ 2 การปรับแต่งเบื้องต้น

Related

หมวดหมู่บันทึก: การเรียนการสอน
คำสำคัญ (keywords): endnote  extension  firefox  libreoffice  neooffice  openoffice  plugin  reference management  zotero
สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ Copyright
สร้าง: 27 เมษายน 2554 21:34 แก้ไข: 26 มิถุนายน 2555 16:12 [ แจ้งไม่เหมาะสม ]
ดอกไม้
สมาชิกที่ให้กำลังใจ
 
Facebook
Twitter
Google

บันทึกอื่นๆ

ความเห็น

กำลังเรียนรู้โปรแกรมจัดการบรรณานุกรมตัวนี้ด้วยค่ะอาจารย์ เพื่อเป็นทางเลือกให้แก่ผู้ใช้บริการค่ะ ได้ยินชื่อมานานแล้วเช่นกัน แต่ใน มอ.เรายังไม่มีจัดอบรมเป็นเรื่องเป็นราวเนื่องจากเราคุ้น EndNote อย่างที่อาจารย์ว่านะค่ะ ^^

ขอเรียนรู้ตามบันทึกของอาจารย์ด้วยคนนะค่ะ ^^

วันนี้อบรมให้กับภาควิชาจักษุ ได้รับ comment ว่า Vancouver ที่ใช้ ตัวเลขอ้างอิงต้องเป็นตัวยก แต่ใน Style sheet ของ zotero เป็นตัวอักษรปกติ จึงต้องไปแก้ไข Style Sheet ใหม่ และสามารถ Download จากที่นี่ไปติดตั้งเพื่อใช้งานได้ครับ

 

   กลับจากอบรมของอาจารย์ เข้ามาหาอ่านเพิ่มเติมสำหรับ zotero ซึ่งเจอ ลาแล้ว EndNote & Reference Manager (2) : Zotero 1.5 และติดตามอ่านเพิ่ม  ได้รับความรู้เพิ่มขึ้น กำลังลงมือใช้งานอยู่ค่ะ มือใหม่จะพยามยามนะค่ะ

  สำหรับ style ของ vancouver ขอบคุณค่ะอาจารย์ เนื่องจากคณะแพทย์จะใช้แบบที่อาจารย์กรุณาทำมาให้นะค่ะ

เห็นทีต้องกลับมาศึกษาและลองใช้งาน เจ้า Zotero อย่างจิงจังดูสักตั้งค่ะ เนื่องจากคุ้นชินเจ้า EndNote มานาน ^^

 

เรียนรู้หลายๆ ตัว จะเป็นประโยชน์กว่าครับ ส่วนใครจะเลือกใช้ตัวใด ก็เป็นสิทธิของแต่ละคนครับ
อยากกด like ให้อาจารย์สัก 100 ครั้ง ^_^

ขอบคุณร้อยครั้งครับ (หากมีสุรา ก็จะคาราวะสัก 100 จอก)

วันนี้มีเวลาเหมาะกับ zotero ติดตั้งเรียบร้อย ลองนำเข้าจากฐานข้อมูลต่างๆดู ก็ใช้ได้สะดวก นะค่ะ

  แต่มาเจอปัญหาเข้าแล้วค่ะอาจารย์ เปิด word 2003 ไม่ปรากฎแถบเครื่องมือในการจะนำเอกสารอ้างอิงจาก zotero ลองติดตั้งใหม่ 2 ครั้งก็ไม่เป็นผลค่ะ มีวิธีการตรวจสอบแก้ไขว่าเกิดปัญหา ได้อย่างไรค่ะอาจารย์   ขอบคุณค่ะ

มีบางคน(เช่น 2 คน จาก 40 กว่าคนในครั้งที่อบรมที่ อก.) บอกว่า ติดตั้งแล้ว ไม่พบ Toolbar ผมลองไปดูที่เครื่อง พบว่า ตั้งค่า Macro security ไว้ที่ high จึงลองเปลี่ยนเป็น low หรือ none แล้วติดตั้งใหม่ ก็ใช้ได้เลยครับ ลองเปิด Word แล้วเข้าไปที่ Tools (เครื่องมือ)--> Macro(มาโคร)-->Security (น่าจะใช้คำว่า ความปลอดภัย) แล้วเปลี่ยนไปเป็น low และปิด Word ด้วยนะครับ (แม้ไม่ได้บอกไว้ แต่ดูเหมือนว่า ไม่ควรเปิด MS Office ไว้ขณะติดตั้ง Word processor plugin ครับ)

หากลอง Reinstall แล้วก็ยังลงไม่ได้ให้ลองทำดังนี้

  1. เปิด Firefox และคลิกที่ zotero เพื่อเปิดหน้าต่างของ zotero
  2. คลิกที่ Action (รูปเฟือง) และเลือก Preferences...
  3. คลิกที่แถบ Advances และคลิกที่ปุ่ม Show Data Directory (หรือภาษาไทยที่มีความหมายเดียวกัน)
  4. ที่หน้าต่างของ Windows Explorer ให้ถอย folder ขึ้นไป 1 ชั้น
  5. คลิกเข้าไปที่ Folder ที่ชื่อ extensions/zoteroWinWordIntegration@zotero.org/install
  6. copy ไฟล์ zotero.dot ไปที่ c:\Document Settings\[ชื่อ user ที่เปิด windows]\Application Data\Microsoft\Word\Startup
  7. ถ้ายังไม่ได้ปิด Word ให้ปิดแล้วเปิดใหม่

 

 ดิฉันลองมาติดตั้งอีกเครื่องหลังจากพบปัญหาในครั้งแรก ปรากฎว่าเครื่องนี้ผ่านไม่มีปัญหา ลองใช้ zotero พร้อมทั้งแทรกอ้างอิงใน word ได้เรียบร้อยไร้ปัญหา   จะว่าลงไม่เป็นคงไม่น่าจะใช่แล้ว ^.^  จะลองกลับไปแก้ไขเครื่องตัวเองอีกครั้งเพื่อให้ใน word ใช้งานได้ตามที่อาจารย์แนะนำค่ะ  ขอบคุณค่ะ

  ปัญหาเกิด ปัญญาจะตามมา หากรู้จักเรียนรู้กับปัญหา

ร่วมแสดงความเห็นในหน้านี้

ชื่อ:
อีเมล:
IP แอดเดรส: 35.173.215.75
ข้อความ:  
เรียกเครื่องมือจัดการข้อความ
   
ยกเลิก หรือ