นโยบายการจัดการความรู้ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ 1.ให้ใช้เครื่องมือการจัดการความรู้ผลักดัน คุณภาพคน และกระบวนทำงาน 2.ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนประสบการณ์การทำงาน จากหน้างาน 3.ส่งเสริมให้มีเวทีเรียนรู้ร่วมกัน
อ่าน: 6197
ความเห็น: 2

กระบวนการไร้ของเสียในอุตสาหกรรมการสกัดน้ำมันปาล์ม

การนำของเสียจากกระบวนการสกัดน้ำมันมาใช้ประโยชน์ นอกจากเป็นการป้องกันรักษาสภาพแวดล้อมแล้ว ยังเป็นการเพิ่มรายได้ให้กับโรงงานสกัดน้ำมันปาล์ม

 

 

 

                กระบวนการไร้ของเสีย (Zero Waste)  ในอุตสาหกรรมปาล์มน้ำมัน  เป็นกระบวนการที่นำของเสียมาใช้ประโยชน์จนหมดสิ้น  หรืออาจกล่าวได้อีกนัยหนึ่งคือ  เป็นกระบวนการที่ไม่มีของเสีย  ในอุตสาหกรรมการสกัดปาล์มน้ำมันพบว่ามีของเสียในกระบวนการสกัดปาล์มน้ำมันมากกว่า 70 เปอร์เซ็นต์  ซึ่งของเสียเหล่านี้จะเป็นปัญหากับสภาพแวดล้อม  ดังนั้นการนำของเสียดังกล่าวมาใช้ประโยชน์  นอกจากเป็นการป้องกันรักษาสภาพแวดล้อมแล้ว  ยังเป็นการเพิ่มรายได้ให้กับโรงงานสกัดน้ำมันปาล์ม  และรายได้ดังกล่าวสามารถใช้เป็นต้นทุนในการซื้อวัตถุดิบ (ปาล์มทะลาย)  ซึ่งจะมีผลทำให้ราคาปาล์มทะลายมีเสถียรภาพมากขึ้น

 

ของเสียจากปาล์มน้ำมันส่งผลกระทบเรื่องราคาปาล์มน้ำมันอย่างไร 

                                น้ำมันปาล์มดิบซึ่งเป็นผลิตผลจากการสกัดปาล์มน้ำมัน  เป็นปัจจัยหลักที่กำหนดราคาปาล์มน้ำมัน  จากข้อมูลราคาทะลายปาล์มน้ำมันของสำนักเศรษฐกิจการเกษตรพบว่า  ราคาปาล์มน้ำมันมีความผันผวนอย่างมากซึ่งเป็นความผันผวนที่ได้รับอิทธิพลจากราคาปาล์มน้ำมันดิบของโลกนั่นเอง

                สาเหตุที่ราคาทะลายแปรตามราคาปาล์มน้ำมันดิบ (ซึ่งแปรปรวนตามราคาของตลาดโลก)  เนื่องจากการกำหนดราคาปาล์มทะลายจะใช้ราคานำมันปาล์มดิบเป็นตัวกำหนด  หากปาล์มน้ำมันมี 20 เปอร์เซ็นต์  ราคาปาล์มทะลายจะมีราคาเท่ากับ 20 เปอร์เซ็นต์ของราคาน้ำมันปาล์มดิบ  ตัวอย่างเช่น  ราคาน้ำมันปาล์มดิบราคากิโลกรัมละ  20  บาท  ราคาทะลายปาล์มก็จะมีราคาไม่เกิน 4 บาทต่อกิโลกรัม  แต่ถ้าสามารถนำของเสียจากกระบวนการสกัดน้ำมันมาเพิ่มมูลค่า  ปัจจัยที่กำหนดราคาปาล์มทะลายจะไม่ขึ้นอยู่กับราคาของน้ำมันปาล์มดิบเพียงอย่างเดียว  แต่มี่ปัจจัยของมูลค่าที่ได้จากกระบวนดารสกัดน้ำมันปาล์มด้วย  นอกจากนั้นการเพิ่มมูลค่าดังกล่าวจะมีผลทำให้ราคาวัตถุดิบ (ทะลายปาล์ม)  มีราคาสูงขึ้นอีกด้วย  เช่น  ราคาน้ำมันปาล์มดับมีราคา 20 เปอร์เซ็นต์  คือ  4  บาทต่อกิโลกรัม  แต่ถ้าสามารถเพิ่มมูลค่าของเสียได้อีก 1 บาท  จะทำให้โรงงานสกัดสามารถซื้อทะลายปาล์มได้ถึงกิโลกรัมละ 5 บาท  เป็นต้น

 

กระบวนการสกัดน้ำมันปาล์ม: กระบวนการที่ได้ของดีน้อยกว่าของเสีย

                ในกระบวนการสกัดน้ำมันปาล์มจากทะลายปาล์ม  จะเริ่มจากการนำทะลายสด (FFB: Fresh Fruit Bunch)

เข้าไปในหม้อนึ่งซึ่งมีความดันสูง 3 กิโลกรัมต่อตารางเซนติเมตร  เพื่อให้ผลปาล์มหลุดจากทะลาย  ในขั้นตอนนี้จะเกิดของเสีย 2 อย่าง  ได้แก่  น้ำที่ออกจากทะลาย (Condensate)  ประมาณ 12 เปอร์เซ็นต์ของน้ำหนักทะลายสด  และทะลายเปล่าประมาณ 22 เปอร์เซ็นต์ของน้ำหนักทะลายสด  ผลปาล์มที่แยกออกจากทะลายแล้วจะถูกแยกน้ำมันออก  น้ำมันที่ได้มาจะผ่านการทำความสะอาดเพื่อแยกสิ่งสกปรกที่เจือปนในน้ำมัน (สลัดจ์)  ซึ่งมีอยู่ประมาณ 0.5 เปอร์เซ็นต์  ทำให้ได้น้ำมันเปลือกผลปาล์มที่สะอาดประมาณ 20 เปอร์เซ็นต์ของน้ำหนักทะลายสด  ส่วนเมล็ดในและเปลือกของผลปาล์มที่แยกน้ำมันจากเปลือกแล้วจะถูกแยกเปลือกผลปาล์มออก  ซึ่งมีน้ำหนักประมาณ  13.5 เปอร์เซ็นต์ของน้ำหนักทะลายสด  ส่วนเมล็ดปาล์มจะถูกกะเทาะแยกเป็นกะลา (0.55 เปอร์เซ็นต์)  และเมล็ดใน (0.5 เปอร์เซ็นต์)  ซึ่งจะเห็นได้ว่าในการสกัดน้ำมันปาล์มจากทะลายปาล์ม 1,000 กิโลกรัม  จะได้น้ำมันเพียง 250 กิโลกรัม  โดยเป็นน้ำหนักจากเปลือก (CPO: Crude Palm Oil) ประมาณ 200  กิโลกรัม  และน้ำมันจากเมล็ดใน (CKPO: Crude Palm Kernel)  ประมาณ 50 กิโลกรัม  ส่วนที่เหลือประมาณ 750 กิโลกรัม  เป็นของเสีย  ดังนั้นหากนำของเสียดังกล่าวมาเพิ่มมูลค่าก็จะทำให้มูลค่าของทะลายปาล์มเพิ่มขึ้น

 

แนวทางการนำของเสียจากกระบวนการสกัดน้ำมันปาล์มมาใช้ประโยชน์ 

(1)    ส่วนของเหลว  (Condensate)  เป็นน้ำที่เกิดขึ้นในหม้อนึ่งทะลาย  ที่มีความดัน 3 กิโลกรัมต่อตารางเซนติเมตร  ซึ่งในสภาวะความดันดังกล่าวสามารถทำให้แป้งในทะลายปาล์มแตกตัวเป็นน้ำตาลได้  โดยปกติส่วนของเหลวจะถูกแยกน้ำมันออก  แล้วระบายสู่บ่อบำบัดน้ำเสียของโรงงาน  ดังนั้น  หากนำส่วนของของเหลวมาทำให้เข้มข้นจะได้ส่วนของโมลาส (molasses)  เช่นเดียวกับโมลาสที่ได้จากโรงงานหีบอ้อย

(2)    ทะลายเปล่า (empty fruit bunch: EFB) เป็นส่วนของทะลายที่สลัดผลปาล์มออกแล้ว  ในอดีตทะลายเปล่ามีปัญหาต่อสิ่งแวดล้อมมาก  เนื่องจากเป็นที่วางไข่ของด้วงแรด  ซึ่งเป็นแมลงที่กัดกินยอดปาล์มและมะพร้าว  ดังนั้นโรงงานจะต้องเผาทะลายเปล่า  ซึ่งทำได้ยากเนื่องจากมีความชื้นสูง  แต่ปัจจุบันมีการนำทะลายเปล่าเป็นวัสดุในการเพาะเห็ด  แต่ยังอาจนำไปใช้ประโยชน์และเพิ่มมูลค่าได้มากกว่าการเพาะเห็ด  เนื่องจากในแกนทะลายเปล่ามีเส้นใยที่เหนียวสามารถนำมาใช้ทดแทนเส้นใยจากเปลือกมะพร้าวได้  นอกจากนี้ทะลายเปล่ายังมีปริมาณธาตุอาหารสูง  (ไนโตรเจนประมาณ 1 เปอร์เซ็นต์  ฟอสฟอรัสประมาณ 0.7 เปอร์เซ็นต์  และโพแทสเซียมประมาณ 3 เปอร์เซ็นต์)  ซึ่งสามารถนำไปเป็นวัสดุในการผลิตปุ๋ยหมักที่มีคุณภาพ

(3)    เส้นใยเปลือกผลปาล์ม (mesocarp fiber) เป็นส่วนของผลปาล์มที่หีบน้ำมันออกแล้ว  โดยปกติในโรงงานสกัดน้ำมันปาล์ม  จะใช้เส้นใยเปลือกผลปาล์มเป็นเชื้อเพลิงให้กับหม้อผลิตไอน้ำ (boiler)  เพื่อนำไอน้ำไปนึ่งทะลาย  และผลิตกระแสไฟฟ้าสำหรับใช้ในโรงงาน  เส้นใยเปลือกผลปาล์มมีปริมาณธาตุอาหารใกล้เคียงกับทะลายเปล่าแต่มีปริมาณโพแทสเซียมน้อยกว่า  จึงสามารถนำไปเป็นวัตถุดิบในการผลิตปุ๋ยหมักได้เช่นกัน

(4)    กากสลัดจ์ (decantor cake)  เป็นเศษของเปลือกผลปาล์มหรือสิ่งเจือปนต่างๆ ที่ปะปนอยู่ในน้ำมันปาล์ม  สิ่งเจือปนเหล่านี้จะถูกแยกออกในขั้นตอนสุดท้ายของการสกัดน้ำมัน  กากสลัดจ์มีโปรตีนและแคลเซียมค่อนข้างสูง  จะใช้เป็นอาหารเสริมสำหรับนมวัว  นอกจากนั้นยังใช้ผสมกับทะลายเปล่า  เปลือกผลปาล์ม  เพื่อผลิตปุ๋ยหมักได้อีกด้วย

(5)    กะลา (shell)  ในปัจจุบันใช้เชื้อเพลิงสำหรับหม้อผลิตไอน้ำ  และกะลาสามารถแปรรูปเป็นถ่านกัมมันต์ (activate carbon)  ได้

 

ผลิตภัณฑ์ที่ได้จากของเสียจากโรงงานสกัดปาล์มน้ำมัน

        ของเสียจากโรงงานสกัดปาล์มน้ำมันสามารถนำไปสร้างผลิตภัณฑ์ใหม่ในกลุ่มต่าง ๆ ดังนี้

(1)    กลุ่มของปุ๋ยหมัก  เนื่องจากคุณสมบัติของทะลายเปล่า  เส้นใยของเปลือกผลปาล์ม  และกากสลัดจ์  เหมาะสมที่จะใช้ทำปุ๋ยหมัก  จึงได้มีการศึกษาการใช้วัสดุดังกล่าวผสมในสัดส่วนที่เหมาะสมเป็นปุ๋ยหมักที่มีคุณภาพได้ตามมาตรฐานกรมวิชาการเกษตร  โดยมีการผลิตในเชิงอุตสาหกรรมแล้ว 

(2)    กลุ่มของเส้นใย  เนื่องจากทะลายเปล่ามีเส้นใยที่แข็งแรง  ดังนั้นจึงสามารถนำไปใช้ในอุตสาหกรรมสิ่งทอได้

(3)    กลุ่มของเชื้อเพลิง  วัตถุดิบได้แก่  กะลา  ซึ่งให้ความร้อนสูง  สามารถอัดเป็นก้อนเชื้อเพลิงได้ผลิตภัณฑ์ต่างๆ  เหล่านี้สามารถทำในเชิงอุตสาหกรรมได้  เนื่องจากมีวัตถุดิบตลอดทั้งปี  ซึ่งจะเป็นการเพิ่มมูลค่าให้กับทะลายปาล์มสด  ที่เป็นวัตถุดิบสำหรับกระบวนการสกัดน้ำมันปาล์มอันจะส่งผลให้ราคาของทะลายปาล์มสดมีเสถียรภาพมากขึ้น

 


เอกสารอ้างอิง

:

ธีระพงศ์  จันทรนิยม. 2551. กระบวนการไร้ของเสียในอุตสาหกรรมการสกัดน้ำมันปาล์ม. ว. หาดใหญ่วิชาการ 6(2): 159-164.

หมวดหมู่บันทึก: บริการวิชาการ
สัญญาอนุญาต: ซีซี: แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน Cc-by-nc-sa
สร้าง: 14 กุมภาพันธ์ 2555 13:40 แก้ไข: 14 กุมภาพันธ์ 2555 14:42 [ แจ้งไม่เหมาะสม ]
ดอกไม้
สมาชิกที่ให้กำลังใจ: Ico24 บิวตี้.
สมาชิกที่ให้กำลังใจ
 
Facebook
Twitter
Google

บันทึกอื่นๆ

ความเห็น

Ico48
Kalamae [IP: 27.55.10.77]
06 สิงหาคม 2555 10:38
#79509

อยากรู้เรื่อง เกี่ยวกับปาล์ม น่ะค่ะ ....สามารถติดต่อได้ช่องทางไหนบ้างค่ะ

mail มาสอบถามที่ yaowalak.c@psu.ac.th หรือโทรศัพท์ติดต่อสอบถามที่กลุ่มงานบริการวิชาการ คณะทรัพยากรธรรมชาติ ตลอดเวลาราชการค่ะ 074-286059 นะคะ ยินดีตอบทุกคำถามค่ะ

ร่วมแสดงความเห็นในหน้านี้

ชื่อ:
อีเมล:
IP แอดเดรส: 18.215.33.158
ข้อความ:  
เรียกเครื่องมือจัดการข้อความ
   
ยกเลิก หรือ