นโยบายการจัดการความรู้ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ 1.ให้ใช้เครื่องมือการจัดการความรู้ผลักดัน คุณภาพคน และกระบวนทำงาน 2.ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนประสบการณ์การทำงาน จากหน้างาน 3.ส่งเสริมให้มีเวทีเรียนรู้ร่วมกัน
อ่าน: 1573
ความเห็น: 3

การพยาบาลเพื่อสร้างเสริมสุขภาพ

เริ่มต้นที่ตัวเราเอง

  

       การจัดการเรียนการสอนในรายวิชาการพยาบาลเพื่อสร้างเสริมสุขภาพ   เป็นรายวิชาบังคับจัดให้กับนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่  2  ภาคการศึกษา  1   ได้มอบหมายให้นักศึกษาเรียนรู้จากการปรับพฤติกรรมตนเองมีทฤษฎีการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของ  โปรชาสกาและดีคลีแมน (Procahska&Diclemente,1984 อ้างตามอุมาพร,2547)  ซึ่งอธิบายกระบวนการสร้างพฤติกรรมสุขภาพของบุคคลเป็น  5  ระยะ

  1. ก่อนคิดตัดสินใจ(precontemplation)  เป็นระยะที่ยังไม่ตระหนัก  ไม่สนใจสุขภาพของตนเองไม่ได้พิจารณาว่าสุขภาพเป็นอย่างไร  มีพฤติกรรมใดที่ผลดีหรือผลเสียต่อสุขภาพตนเอง
  2. เริ่มคิดตัดสินใจ(contemplation)  เป็นระยะที่เริ่มแสวงหาข้อมูล  พิจารณาเกี่ยวกับสุขภาพตนเอง พฤติกรรมที่ส่งผลดีหรือมีผลเสีย และวิธีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม
  3. เตรียมตัว(preparation) เป็นระยะที่เริ่มตั้งเป้าหมาย  วางแผน  เตรียมอุกรณ์เครื่องมือสำหรับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์   ระยะนี้จะพิจารณาเลือกเฟ้นสิ่งที่มีผลดีต่อสุขภาพตนเองและเริ่มปฏิบัติพฤติกรรมใหม่
  4. สร้างพฤติกรรมใหม่  (action) มีการปฏิบัติกิจกรรมตามแผนที่วางไว้  เริ่มเรียนรู้สิ่งที่เป็นปัจจัยสนับสนุน        ปัจจัยที่เป็นอุปสรรค
  5. การคงไว้ซึ่งพฤติกรรมใหม่  (maintenance) มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่พึงประสงค์เป็นประจำต่อเนื่องสม่ำเสมอ  จนเห็นผลการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับสุขภาพตนเอง

เมื่อมีทฤษฎีนำทางก็ตามด้วยกิจกรรมที่มอบหมายให้ทำดังนี้

1.     การประเมินพฤติกรรมสุขภาพของตนเองประกอบด้วยข้อมูลทั่วไปตามแบบประเมินที่รายวิชาสร้างขึ้น  ประกอบด้วย  อายุ  น้ำหนัก  ส่วนสูง  ดัชนีมวลกาย  การรับรู้ภาวะสุขภาพ  พฤติกรรมที่ควรปรับตาม  6  อ. อันประกอบด้วย  อาหารและเครื่องดื่ม   การออกกำลังกาย  อารมณ์   อโรคยา   อนามัยสิ่งแวดล้อมและอบายมุข

2.     การวางแผนปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ  โดยเลือกปรับพฤติกรรมสุขภาพที่ต้องการปรับเปลี่ยนมา  1  พฤติกรรม    แผนประกอบด้วยข้อวินิจฉัยสุขภาพตนเอง   วัตถุประสงค์  กิจกรรม/วิธีการปรับเปลี่ยน  เกณฑ์การประเมินผลและผลการประเมิน

3.      การบันทึกความก้าวหน้าของการปรับเปลี่ยพฤติกรรมสุขภาพทุกวันเป็นระยะประกอบด้วยวัตถุประสงค์ของการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ  ผลการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ  ปัจจัยสนับสนุนและเป็นอุปสรรค  รวมทั้งคำแนะนำของอาจารย์ที่ปรึกษาประจำกลุ่ม  ส่งอาจารย์ประจำกลุ่ม  นำเสนอแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกับเพื่อนในกลุ่ม  14  คน  และอาจารย์ประจำกลุ่ม  2   ครั้ง

4.    สรุปผลการเรียนรู้การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ  ประกอบด้วย  กลวิธีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม

วิธีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม   ปัจจัยสนับสนุนและอุสรรค  การเรียนรู้ของนักศึกษา   นักศึกษาสรุปและนำเสนอแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกับเพื่อนในกลุ่ม  14  คน  และอาจารย์ประจำกลุ่มเป็นครั้งสุดท้าย

            ผลการจัดการเรียนการสอนในกลุ่มจากนักศึกษา  14   คน   ผู้หญิง  13  คน   ผู้ชาย  1  คน  ผอม  มีดัชนีมวลกาย   15.8-18.0   จำนวน  4  คน  สมส่วน   มีดัชนีมวลกาย   18.6-24.2  จำนวน  9  คน อีก  1  คนอ้วนมีดัชนีมวลกาย   25   ภาวะสุขภาพแข็งแรง  10  คน  ปวดท้องกระเพาะอาหาร  3  คนและภูมิแพ้  1  คน   ผลการประเมินตนเองพบพฤติกรรมที่ควรปรับแบ่งเป็น  5  กลุ่มดังนี้

  1. พฤติกรรมการออกกำลังกาย  5  คน
  2. พฤติกรรมการรับประทานอาหาร  4  คน
  3. พฤติกรรมการ  ลด  ละ  เลิก  น้ำอัดลม  2  คน
  4. พฤติกรรมการนอน  2  คน
  5. พฤติกรรมการจัดระเบียบของห้องพัก  2  คน

     โดยภาพรวมจาก  14   คน  สรุปว่าตนเองปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพได้ระยะที่  4  คือสร้างพฤติกรรมใหม่  12  คน   โดยมี  2  คนที่มั่นใจว่าตนเองจะคงไว้ซึ่งพฤติกรรมใหม่ ได้

             สิ่งที่นักศึกษาได้เรียนรู้ในกระบวนการจัดการเรียนการสอนทำให้เห็นว่าในการประเมินตนเองทำให้เห็นจุดเด่น  จุดด้อย  และสิ่งที่จะนำมาพัฒนาตนเอง  หาข้อมูลศึกษาถึงผลดีผลเสียของพฤติกรรมสุขภาพและเลือกที่จะมีพฤติกรรมสุขภาพที่ดี   โดยการวางแผนและทำสัญญากับตนเองว่าจะพยายามปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพให้ได้ภายใน  6  เดือน  ในขณะที่กำลังทำก็พยายามหาสิ่งทดแทนเช่นฝนตกก็ออกกำลังการด้วยไทเก็ก  ฮูลาฮุป  เดินขึ้นลงบันใดหอพัก  การปฏิเสธการดื่มน้ำอัดลมโดยดื่มน้ำเปล่าแทน    การนำเงินที่ซื้อน้ำอัดลมมาหยอดกระปุกออมสินเป็นเงินออม   การเข้ากลุ่มเพื่อนที่ต้องการปรับพฤติกรรมเดียวกันเป็นการหาแรงเสริมทางสังคม   การแสวงหาสิ่งแวดล้อมที่เสริมให้ปรับพฤติกรรมที่ต้องการได้เช่น จัดที่นอนให้สะอาดเพิ่อเสริมการนอนหลับ   เมื่อทำได้จะเกิดความรู้สึกภูมิใจเป็นการปลุกจิตสำนึกตนเองให้รู้จักคุณค่าของการมีสุขภาพที่ดี   อันเป็นสิ่งที่ช่วยเร้าอารมร์ความรู้สึกให้ต้องการทำแผนที่วางไว้ให้สำเร็จ    หากไม่สามารถทำได้ก็นำมาเป็นประเด็นในการวิเคราะห์ปัญหาอุปสรรคเช่นต้องนอนดึกเนื่องจากเตรียมสอบ  ทำให้ตื่นนอนสายรับประทานอาหารไม่เป็นเวลาอันเป็นสาเหตุของการปวดกระเพาะอาหาร   หรือการติดรสชาดความซ่าของน้ำอัดลมทำให้ไม่สามารถอดใจได้แต่ก็ทำด้วยความรู้ตัว  อภัยตนเองแล้วเริ่มต้นใหม่   ก่อให้เกิดความเข้าใจว่าการที่จะปรับเปลี่ยนพฤติกรรมไม่ใช่สิ่งที่ง่ายเหมือนกับการสอนตนเองด้วยข้อมูลแต่ต้องลงมือทำด้วยจึงจะเห็นผล

               สุดท้ายจากการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันทำให้นักศึกษาพบว่าตนเองกำลังมีปัญหาพฤติกรรมสุขภาพด้านใด  นำมาพัฒนาการเขียนเป็นแผน  มีเป้าหมายที่ชัดเจน  สิ่งเหล่านี้ได้ฝึกให้นักศึกษาพัฒนาการคิดการนำทฤษฎีมาประยุกต์ใช้กับตนเองอย่างเป็นระบบ   และหากเราทำได้อย่างที่เราวางแผนไว้ก็สามารถเป็นแบบอย่างที่ไปแลกเปลี่ยนกับคนอื่นๆได้   รวมทั้งการทำงานในวิชาชีพ

                 การเรียนรู้สุขภาพเริ่มต้นที่ตัวเราเอง คงช่วยให้นักศึกษาเข้าใจคำว่า  “สร้างนำซ่อมและสุขภาพดีไม่มีขาย  อยากได้ต้องทำเอง”   

Sections: การเรียนการสอน
License: ซีซี: แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน Cc-by-nc-sa
created: 03 October 2011 17:01 Modified: 03 October 2011 17:01 [ Report Abuse ]
ดอกไม้
People who like this: Ico24 Our Shangri-La, Ico24 คนธรรมดา, and 3 others.
People Who Like This
 
Facebook
Twitter
Google

Other Posts By This Blogger

ความเห็น

Ico48
บิวตี้ (Recent Activities)
03 October 2011 18:45
#69331

สุขภาพดีไม่มีขาย อยากได้ต้องทำเอง

เพราะไม่มีใครช่วยได้จริงๆ นอกจากตัวเรา

ที่จะต้องรักตัวเอง..ที่จะต้องใส่ใจสุขภาพ

บางอย่างเป็นความเคยชินอย่างมากที่ยากจะเปลี่ยนเหมือนกัน เช่น การกินอาหาร ตอนสั่งก็ไม่ค่อยคิดอะไรเหมือนการ คงต้องแนะนำให้ปรับเปลี่ยนตั้งแต่วัยรุ่นนี้แหล่ะครับ

Ico48
ยาดม (Recent Activities)
23 December 2012 21:52
#82697

ประสบการณ์ที่ผ่านไป คงเป็นบทเรียนสำหรับการออกแบบในหลักสูตรปรับปรุง 2555 หากเป็นไปได้ฝึกให้ต่อเนื่องตั้งแต่การสร้างสัมพันธภาพ จนรับดูแลครอบครัว รวมไปถึงชุมชน พื้นที่เฉพาะที่กำหนดควรปฏิบัติการได้เลยโดยที่มีอาจารย์ที่เกี่ยวข้องและทำงานในพื้นที่ร่วมจัดการเรียนการสอนทั้งทฤษฎีและปฏิบัติ แล้วจะลองเสนอผู้รับผดชอบต่อไป

ควรมิควรแล้วแต่จะพิจารณา

"ยาดมเอง"

ทบทวนตน 2555

ร่วมแสดงความเห็นในหน้านี้

ชื่อ:
อีเมล:
IP แอดเดรส: 3.94.129.211
ข้อความ:  
เรียกเครื่องมือจัดการข้อความ
   
ยกเลิก หรือ