นโยบายการจัดการความรู้ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ 1.ให้ใช้เครื่องมือการจัดการความรู้ผลักดัน คุณภาพคน และกระบวนทำงาน 2.ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนประสบการณ์การทำงาน จากหน้างาน 3.ส่งเสริมให้มีเวทีเรียนรู้ร่วมกัน

Zenki
Ico64
นาย พรพจน์ หนูทอง
นักวิทยาศาสตร์
ศูนย์เครื่องมือวิทยาศาสตร์
เครือข่าย
สมาชิก · ติดตาม: 0 · ผู้ติดตาม: 2

อ่าน: 920
ความเห็น: 0

เกร็ดน่ารู้ SEM: เมื่อตัวอย่างเหนียวและหักยาก

เรื่องราวเกร็ดน่ารู้เกี่ยวกับการเตรียมตัวอย่างสำหรับทดสอบด้วยกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนชนิดส่องกราด (Scanning Electron Microscope; SEM) ของตัวอย่างประเภทต่างๆ เช่น แผ่นฟิล์ม แผ่นเมมเบรน ยาง พลาสติก เป็นต้น มีหลายบันทึกที่นำมาเล่าไว้นั้น เช่น เตรียมตัวอย่างพอลิเมอร์ :SEM (little aun) วิธีเตรียมตัวอย่างยาง โฟมยางสำหรับ SEM (บุษราคัม) สำหรับในบันทึกนี้ผมนำวิธีเตรียมตัวอย่าง SEM ด้วยเทคนิค Freeze-Fracture มาเสริมเล่าให้ฟังกัน

Freeze-Fracture Techniques เป็นเทคนิคการเตรียมตัวอย่างที่นิยมใช้ในการทดสอบด้วย SEM สำหรับใช้หักตัวอย่างเพื่อศึกษาดูโครงสร้างภายในของตัวอย่าง (Cross-section) เหมาะกับตัวอย่างที่มีลักษณะอ่อนนิ่ม เช่น ยาง ท่อเมมเบรน ท่อพลาสติกอ่อน แผ่นฟิล์มพอลิเมอร์ เป็นต้น โดยใช้ไนโตรเจนเหลวเป็นตัวกลางทำให้ตัวอย่างมีสภาพแข็ง ก่อนหักตัวอย่างให้ขาดจากกันด้วยอุปกรณ์ที่แสนเรียบง่ายด้วยคีมจับ หรือหากตัวอย่างมีลักษณะบางเป็นแผ่นฟิล์ม หักด้วย Forceps ได้อย่างไม่ยากนัก

 

แต่ปัญหาหนึ่งที่เกิดขึ้นในการเตรียมตัวอย่าง คือ หลังแช่ตัวอย่างลงในไนโตรเจนแล้ว พบว่า ตัวอย่างไม่แข็ง หรือกรณีแข็ง แต่หักตัวอย่างให้หลุดจากกันไม่ได้ โดยกรณีแรก ตัวอย่างไม่แข็งแม้จะแช่ในไนโตรเจนเหลวนานมากขึ้นก็ตาม เช่น กระดาษ ประเภทนี้ต้องเปลี่ยนวิธีเตรียมอื่น ด้วยการตัดตัวอย่างด้วยเครื่อง Microtome ซึ่งผมจะนำมาเล่าให้ฟังครั้งต่อไป แต่ในกรณีหลังซึ่งหักตัวอย่างให้หักจากกันไม่ได้ จะทำอย่างไร… ซึ่งในบันทึกนี้นำตัวอย่างประเภทหนึ่งมาเล่าเป็นตัวอย่างกันครับ คือ แผ่นฟิล์ม Polysulfone

จากรูป Polysulfone เป็นวัสดุชนิดหนึ่งที่นิยมนำมาใช้ศึกษาวิจัยทางด้านเมมเบรน โดยศึกษาสมบัติทางกายภาพและรูพรุนที่เกิดขึ้นจากการเตรียมตัวอย่างในสภาวะต่างๆ กัน ดังนั้นบริเวณที่ต้องทดสอบด้วย SEM จึงมีทั้งผิวด้านบนและด้าน cross-section และปัญหาที่เกิดขึ้นคือ ตัวอย่างไม่สามารถหักขาดออกจากกันได้ตามปกติ ดังนั้นวิธีการเตรียมจึงต้องปรับเปลี่ยนนิดหน่อย โดยเปลี่ยนจากวิธีการหักโดยตรงมาเป็นการฉีกตัวอย่างแทน ลองมาดูกันครับ

ซึ่งวิธีการเตรียมไม่ได้ยุ่งยากต่างจากเดิมมากนัก โดยก่อนแช่ตัวอย่างลงในไนโตรเจนเหลว ให้ใช้กรรไกรตัดเป็นรอยขาดเล็กๆ บริเวณด้านข้างชิ้นตัวอย่าง หลังจากตัวอย่างมีสภาพแข็งแล้ว ให้ฉีกตัวอย่างตรงรอยตัดอย่างแรงและเร็วด้วยคีมจับ หรือ forceps รอยขาด ซึ่งถือเป็นส่วนสำคัญของการเตรียม หากไม่ฉีกตรงรอยตัด ก็ยากที่จะฉีกให้ขาดได้ เนื่องจากฟิล์มมีความเหนียวมาก โดยหากฉีกตัวอย่างช้า ดึงไม่แรงพอ จะมีผลให้รอยขาดบริเวณขอบตัวอย่างยืด ไม่เรียบ ครับดังรูป…เพียงเท่านี้เราจะได้ชิ้นตัวอย่างสำหรับใช้ทดสอบต่อไปแล้ว

Sections: พัฒนางานประจำ
License: ซีซี: แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน Cc-by-nc-sa
created: 03 December 2015 22:59 Modified: 03 December 2015 22:59 [ Report Abuse ]
ดอกไม้
People who like this: Ico24 little aun, Ico24 คนธรรมดา, and 3 others.
People Who Like This
 
Facebook
Twitter
Google

Other Posts By This Blogger

ความเห็น

ไม่มีความเห็น

ร่วมแสดงความเห็นในหน้านี้

ชื่อ:
อีเมล:
IP แอดเดรส: 52.55.186.225
ข้อความ:  
เรียกเครื่องมือจัดการข้อความ
   
ยกเลิก หรือ