นโยบายการจัดการความรู้ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ 1.ให้ใช้เครื่องมือการจัดการความรู้ผลักดัน คุณภาพคน และกระบวนทำงาน 2.ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนประสบการณ์การทำงาน จากหน้างาน 3.ส่งเสริมให้มีเวทีเรียนรู้ร่วมกัน
อ่าน: 5947
ความเห็น: 0

สารปนเปื้อนในอาหาร

สารปนเปื้อนในอาหาร

หลายปีที่ผ่านมาเราได้ยินคำว่า "ความมั่นคงทางอาหาร"      บ่อยมาก และมีคำถามว่าคืออะไร เราบอกว่า "ถ้าต้องการอาหารเมื่อไหร่ก็มีให้กินทันที" ช่วงน้ำท่วมทุกปีที่ผ่านมารวมทั้งปีนี้ เมื่อเกิดน้ำท่วมก็จะเห็นการแจกอาหาร น้ำดื่ม ทุกครั้งไปเป็นอันดับแรกและทุกคนก็จะเรียกร้องอาหาร จึงกล่าวได้ว่า "ข้าวปลาอาหารเป็นของจริง"

คำว่า "ต้นน้ำ  กลางน้ำ ปลายน้ำ" หากเปรียบเทียบกับเรื่องอาหารก็นับตั้งแต่การผลิตวัตถุดิบ  การนำวัตถุดิบมาทำอาหาร  และอาหารที่นำมาบริโภค  ถ้าวัตถุดิบดี  ปลอดภัย ไร้สารพิษ  ผู้นำวัตถุดิบมาปรุงอาหารใช้วัตถุดิบดี ใส่ใจความสะอาดในการทำอาหาร  อาหารที่เราทานก็ปลอดภัย  ซึ่งส่งผลดีต่อสุขภาพของเราด้วย แถมประหยัดค่ารักษาพยาบาลอีกต่างหาก

แต่ปัจจุบันเราหลีกเลี่ยงไม่ได้กับสารปนเปื้อนในอาหาร ได้มีโอกาสเข้ารับการอบรมเรื่องการวิเคราะห์หาสารปนเปื้อนในอาหาร ณ ห้อง 260 คณะทรัพยากรธรรมชาติ ซึ่งสถาบันการจัดการระบบสุขภาพร่วมมือกับกลุ่มงานจัดการผลประโยชน์ทางวิชาการ (น้องแมงปอ) เป็นแรงผลักดันให้มีขึ้น  มีทีมวิทยากรจากกองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อมเทศบาลนครหาดใหญ่ให้ความรู้ทั้งภาคบรรยายและปฏิบัติ  สำหรับตัวอย่างที่นำมาทดสอบจากตลาดเกษตร ม.อ.

ในภาคบรรยายได้ให้ความรู้เรื่องสารปนเปื้อนในอาหาร ซึ่งมีหลายชนิด คือ

* สารบอแรกซ์(ผงกรอบ)  ใส่อาหารเพื่อทำให้กรอบ

   พบในอาหารประเภท ลูกชิ้น  หมูบด  แหนม  ไส้กรอก หมูยอ ทอดมัน ผักดอง ผลไม้ดอง ทับทิมกรอบ ลอดช่อง หมี่เหลืองสด  

   การสังเกต  ระวังอาหารที่มีลักษณะกรอบผิดปกติ

* ฟอร์มาลีน  ใส่เพื่อไม่ให้เน่าเปื่อย

   พบในอาหารประเภทผักสด  เนื้อสัตว์  อาหารทะเล เช่น ปลา  กุ้ง  ปลาหมึก  เห็ดฟาง

   การสังเกต  ผักที่มีลักษณะแข็ง/กรอบผิดปกติ  ปลาหรือกุ้งเนื้อแข็งแต่บางส่วนเปื่อยยุ่ย

* โซเดียมไฮโดรซัลไฟต์(สารฟอกขาว)  ใส่เพื่อฟอกสีให้ขาวและยับยั้งการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์

   พบในอาหารประเภท ถั่วงอก ขิงหั่นฝอย หน่อไม้ดอง ยอดมะพร้าว  ผักและผลไม้สด  น้ำตาลมะพร้าว

    การสังเกต  อาหารมีสีซีดขาวผิดปกติ

* กรดซาลิซิลิค(สารกันรา)  ใส่ในอาหารเพื่อป้องกันการเน่าเสีย

   พบในอาหารประเภทผักดอง  ผลไม้ดอง

   การสังเกต  ผัก-ผลไม้ดอง มีลักษณะสีสวย ใส สะอาด เก็บได้นาน

   การเลือกอาหาร  หลีกเลี่ยงอาหารที่สงสัยว่ามีสารกันรา หรือเลือกซื้อจากแหล่งผลิตที่เชื้อถือได้

* สารเร่งเนื้อแดง  ใส่เพื่อเพิ่มเนื้อแดง

   พบในอาหารประเภท  เนื้อสัตว์ โดยเฉพาะเนื้อหมู

   การสังเกต  เนื้อหมูที่มีสารเร่งเนื้อแดง ถ้าหั่นและทิ้งไว้ เนื้อหมูจะมัลักษระค่อนข้างแห้ง

   การเลือกซื้อ  เลือกหมูที่มีสีชมพู  มันสีขาว  หนังเกลี้ยง  หมูที่มีมันหนาบริเวณสันหลัง เนื้อหมูที่เมื่ออยู่ในลักษณะตัดขวางจะมีมันแทรกระหว่างกล้ามเนื้อเห็นได้ชัดเจน

*แอลฟลาท๊อกซิน(Aflatoxin) เป็นสารพิษที่สร้างขึ้นโดยเชื้อรา สีเขียวหรือเขียวแกมเหลือง

  พบในอาหารประภท  ถั่วลิสง  ข้าวโพด  หอม  กระเทียม  พริกป่น  พริกแห้ง 

  การเลือกซื้อ เลือกที่มีสีธรรมชาติ ไม่มีคราบเขียวหลือง ดำ ขาว และมีกลิ่นอับ

                   ถั่วป่น  พริกป่น ไม่ควรซื้อที่ป่นแล้ว กรณีที่คัั่วถั่วหรือพริกและป่นเอง ควรเลือกที่เป็นเชื้อราหรือที่เน่าออก และปรุงด้วยความร้อนให้สุกทั่วถึง และไม่ควรใช้เกิน 3 วัน                 

* สารโพลาร์ (น้ำมันทอดซ้ำ)  ไม่ควรใช้ซ้ำเกินกว่า 3 ครั้ง การใช้น้ำมันทอดซ้ำอาจก่อให้เกิดโรคหัวใจ  โรคมะเร็ง ปอด ตับ  กระเพาะปัสสาวะ

  การสังเกต  มีสีคล้ำ  มีความข้นหรือหนืดมากขึ้น  เกิดฟองมาก เกิดควันได้ง่าย

  การเลือกซื้อ หลีกเลี่ยงอาหารที่ทอดด้วยน้ำมันที่มีลักษณะสีดำ มีฟองมาก

* จุลินทรีย์ในอาหาร  เป็นแบคทีเรียชนิดต่าง ๆ ที่ทำให้เกิดอาหารเป็นพิษ

   สาเหตุ  มีเชื้อโรคปนเปื้อนในกรรมวิธีการผลิตไม่ถูกสุขลักษณะหรือเก็บอาหารค้างมื้อในสภาวะที่ไม่สะอาด

   การป้องกัน  ภาชนะ อุปกรณ์ในการประกอบอาหารสะอาด  ลดการสัมผัสอาหารโดยตรง ใช้อุปกรณ์จับแทนการใช้มือ  การจัดเก็บอาหารปลอดภัยจากหนูหรือแมลงพาหะ  เก็บในตู้เย็นเพื่อป้องกันการเพิ่มจำนวนเชื้อโรค  ใช้ความร้อนประกอบอาหารให้สุกและทั่วถึง

*ยาฆ่าแมลง   พบสารเคมีกำจัดศัตรูพืช  ตกค้างในอาหารประเภทผักสด หรือผลไม้สด  หรือโรคพยาธิเกิดจากไข่พยาธิปนเปื้อนในผักสด

  การเลือกซื้อ  เลือกซื้อผักที่ปลอดภัยจากแหล่งที่เชื่อถือได้  เลือกซื้อผักประเภทกินใบมากกว่าหัว เพราะผักกินหัวจะสะสมสารพิษไว้มากกว่า

  การล้างผัก   ล้างผักโดยปอกเปลือกชั้นนอกออกใช้น้ำสะอาดหลาย ๆ ครั้งหรือ ล้างผักโดยให้น้ำไหลผ่าน  ใช้เกลือหรือน้ำส้มสายชู แช่ไว้ประมาณ 10 นาที  ล้างให้สะอาดอีกครั้ง   สามารถลดสารพิษที่ตกค้างได้

นอกจากนี้สิ่งที่ควรระวังเกี่ยวกับอาหารกระป๋อง  คือ เลือกซื้ออาหารกระป๋อที่มีสภาพดี  ไม่บวม นูน โป่ง รั่วซึมหรือเป็นสนิม  ดูวันหมดอายุ  ห้ามอุ่นอาหารทั้งกระป๋อง เพราะสารเคมีเคลือบกระป๋องอาจปนเปื้อนในอาหารได้  ในการทานอาหารกระป๋องควรอุ่นก่อนเสมอโดยถ่ายใส่ภาชนะอื่น

ในช่วงบ่ายเรียนรู้ในการวิเคราะห์สารปนเปื้อนในอาหาร โดยทีมงานสำนักงานสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อมเทศบาลนครหาดใหญ่ ได้แบ่งกลุ่ม  5 ฐาน หมุนเวียนกัน สำหรับตัวอย่างที่ใช้ในการทดลองเป็นสินค้าที่จำหน่ายในตลาดเกษตร และ ฐานแรกที่ได้เรียนรู้คือ

ฐานที่ 1 สารฟอร์มาลีน  ตัวอย่างคือ เห็ดนางฟ้า  เห็ดเป๋าฮื้อ  น้ำกุ้ง  

ฐานที่ 2 สารบอแร๊ก     ตัวอย่างคือ ลูกชิ้นหมู

ฐานที่ 3 สารฟอกขาว   ตัวอย่างคือ ถั่วงอก  ขิงซอย

ฐานที่ 4 สารกันรา       ตัวอย่างคือ น้ำผักกาดดอง  น้ำหน่อไม้ดอง

ฐานที่ 5 สารจุลินทรีย์   ตัวอย่างคือ น้ำเก๊กฮวย  น้ำโอเลี้ยง  น้ำไมโล  

ผลการวิเคราะห์ ฐานที่ 1- 4  คือไม่ปรากฎสารปนเปื้อนใด ๆ สำหรับฐานที่ 5 ต้องใช้ระยะเวลา 24 ชั่วโมง ซึ่งทีมวิทยากรจะจัดส่งผลให้ภายหลังค่ะ

ภาพบางส่วน


 

 

 

การได้ฟังบรรยายและทดลองวิเคราะห์สารปนเปื้อนในอาหาร ทำให้เราได้ตระหนักมากยิ่งขึ้นในการเลือกซื้ออาหารที่ปลอดภัยมากยิ่งขึ้น เพื่อสุขภาพที่ดีของเรา ทั้งยังทำให้มั่นใจได้ว่าตลาดเกษตร ม.อ. เป็นแหล่งซื้ออาหารที่เชื่อถือได้

 

ขอบคุณภาพจาก มอนลี่ 

หมวดหมู่บันทึก: เรื่องทั่วไป
สัญญาอนุญาต: ซีซี: แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน Cc-by-nc-sa
สร้าง: 02 ตุลาคม 2556 15:58 แก้ไข: 02 ตุลาคม 2556 16:14 [ แจ้งไม่เหมาะสม ]
ดอกไม้
สมาชิกที่ให้กำลังใจ: Ico24 Monly, Ico24 Our Shangri-La, และ 4 คนอื่น.
สมาชิกที่ให้กำลังใจ
 
Facebook
Twitter
Google

บันทึกอื่นๆ

ความเห็น

ไม่มีความเห็น

ร่วมแสดงความเห็นในหน้านี้

ชื่อ:
อีเมล:
IP แอดเดรส: 3.238.184.78
ข้อความ:  
เรียกเครื่องมือจัดการข้อความ
   
ยกเลิก หรือ